­

Học ở Anh dễ hay khó?

Du học đã không còn là một khái niệm lạ lẫm và xa vời đối với thế hệ học sinh sinh viên Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây. Khả năng chi trả học phí cũng như chuẩn bị trước cho con kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh trở nên ngày càng đơn giản hơn trong các gia đình Việt. Nhưng thực sự việc thu nhặt kiến thức ở một vùng đất mới liệu có đơn giản như vậy? Câu chuyện của tôi – một đứa con trai 20 tuổi ở một ngôi trường nhỏ phía nam vương quốc Anh hi vọng rằng sẽ mang lại một cái nhìn gần gũi và chân thực hơn về cuộc sống của một du học sinh.

18 tuổi, khi bạn bè xung quanh đang miệt mài chuẩn bị cho kì thi đại học đầy sóng gió, tôi tập trung vào việc rèn luyện khả năng nói tiếng Anh của mình cho trau chuốt và lưu loát. Giấc mơ ngồi giữa những giảng đường cổ kính của nước Anh, hay trong những khu học xá sôi động của những trường đại học Hoa Kì càng thôi thúc tôi. Nó thực sự là mục tiêu duy nhất mà tôi “cố sống cố chết” hướng tới trong suốt nhiều tháng trời, thậm chí là nhiều năm. May mắn khi tôi được nhận vào học thẳng chương trình International Year One của đại học Bournemouth (BU) – một chương trình cho sinh viên quốc tế tương đương với năm nhất đại học mà không cần qua bất kì khoá dự bị nào. Tôi lên đường mang theo hành trang là tình yêu vô bờ bến của cha mẹ, sự lưu luyến của bạn bè và nỗi nhớ đồ ăn Việt trong ký ức. Những ngày đầu tiên tại UK tôi vẫn có cảm giác lâng lâng khi giấc mơ mình theo đuổi đã thành hiện thực. Tuy nhiên giấc mơ đó không màu hồng. Những khó khăn, trở ngại đã giúp tôi trưởng thành và sống có mục đích.

1. Học tập
Tới với nền giáo dục của vương quốc Anh, bạn sẽ hân hoan nhận ra mình không còn phải miệt mài hàng chục tiếng đồng hồ trên giảng đường như những đứa bạn ở Việt Nam vẫn hay ca thán. Tổng số giờ học trên lớp chỉ khoảng chưa tới 30 giờ mỗi tuần, thậm chí là chưa tới 20 giờ. Tuy nhiên niềm vui đó nhanh chóng bị dập tắt, bởi với số giờ học ít ỏi trên giảng đường tỉ lệ nghịch với lượng kiến thức cần lĩnh hội. Để có thể nhồi nhét hết lượng kiến thức yêu cầu vào đầu, bạn sẽ phải dành thời gian ngoài giờ học gấp ba, bốn lần nếu không muốn buổi học sau lên lớp với tình trạng “vịt nghe sấm”.

Thực sự đã có những lúc tôi muốn bỏ cuộc. Những buổi tối dành nhiều tiếng đồng hồ tìm tòi đủ các tài liệu mà vẫn không thể hiểu nổi nội dung của một trang sách, những lecture hay seminar mà do không tải hết được nội dung của bài học khiến tôi gần như bất lực ngồi nhìn giảng viên thao thao bất tuyệt nhiều giờ đồng hồ. Tôi luôn tự nhủ mình không thể thất bại, mình phải tìm ra cách. Những tối ngồi lì ở thư viện, những buổi học nhóm căng thẳng với bất kì người bạn nào mà tôi “gạ gẫm” được đã kéo tôi lên từ cái hố trũng đầy thất vọng và chán nản ấy. Bên cạnh đó, vô số các mẹo truyền miệng cũng được tôi mang ra áp dụng triệt để như ghi âm lại buổi học, note lại các ý quan trọng hay thậm chí là tìm tới tận văn phòng của giáo viên sau giờ học để tìm một sự “trợ giúp”.

Bên cạnh áp lực từ việc tự học và tự đọc, vô vàn các kĩ năng khác cũng là những đối thủ đáng gờm của tôi những năm đại học. Thuyết trình, làm việc nhóm, khả năng lãnh đạo và hàng loạt những kẻ ngáng đường khác quả là những thử thách lớn của mỗi sinh viên ở đây, không kể là bản xứ hay ngoại quốc. Còn nhớ vào năm nhất, khi được giao cho một dự án start up, tôi đã từng ngồi liên tục hơn 12 giờ đồng hồ trên thư viện chỉ để trông chừng cho một thành viên cùng nhóm hoàn thành phần việc của cậu ta, do thành viên này gần như không có ý định hoàn thành phần dự án nhóm. Rồi thì những buổi thuyết trình với cái vốn tiếng Anh mà hay được gọi là “broken English” của mình cũng khiến tôi khá căng thẳng và phải chuẩn bị kĩ lưỡng hàng tuần trời từ lời nói, phong thái tới các câu hỏi có thể phát sinh. Đó, không hẳn là cứ lên lớp ngồi nghe giảng và làm bài tập là các bạn có thể trơn tru qua môn như mọi người vẫn lầm tưởng đâu. “Sự nghiệp” học hành ấy quả thực là một cuộc đua đường trường đầy chông gai mà người ta vẫn hay bảo đường dài thì mới biết ngựa hay.

2. Thi cử
Tới với hệ thống giáo dục Anh, đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải đối mặt với vô vàn các hình thức đánh giá kết quả khác nhau. Từ những bài kiểm tra, bài luận truyền thống quen thuộc, tới những dự án nhóm, các bài thuyết trình và cả những bài course work khó nhằn. Rõ ràng, dù là dưới hình thức nào đi chăng nữa, rào cản ngôn ngữ vẫn luôn là một trở ngại khó khăn với bất kì sinh viên Việt Nam nào. Không chán nảo sao được khi cùng là một trang tài liệu, bạn người Anh bên cạnh chỉ đọc trong vòng 2 phút, còn mình thì loay hoay tra hết từ mới này tới thuật ngữ kia, thậm chí nhiều khi còn là những cụm từ lạ hoắc trong tiếng La Tinh.

Để khắc phục điểm yếu đó, có lẽ đa phần sinh viên thường chọn cho mình phương án an toàn “cần cù bù thông minh”. Đã quá quen rồi cái cảnh thư viện là ngôi nhà thứ hai của các sinh viên ở đây khi mà có những lúc cao điểm, mọi hoạt động ăn uống ngủ nghỉ của sinh viên đều diễn ra ở đây (thậm chí, nhiều toà nhà của trường còn trang bị luôn cả bồn tắm nữa, surprise?). Trước mỗi kì thi hoặc thời hạn nộp bài luận, thư viện trường luôn là nơi không còn một chỗ trống theo đúng nghĩa đen của nó, và cũng có chút “tự hào” khi mà lượng sinh viên Việt Nam ở đó nhiều khi còn đông áp đảo hơn cả sinh viên bản xứ nữa. Quả thực, chỉ cần chăm chỉ và chịu khó tìm hiểu, việc đạt first class có lẽ không phải là điều quá khó khăn với sinh viên Việt Nam. Bởi lẽ, việc học tập ở UK có thể xem như là “dễ thở” hơn so với cường độ học căng thẳng của sinh viên và học sinh ở Việt Nam. Thêm vào đó, các hình thức hỗ trợ như thư viện với đầy đủ cơ sở vật chất, các buổi surgery 1 kèm 1 của giáo viên, hay bộ phận chăm sóc sinh viên của trường là những công cụ đắc lực đối với các sinh viên Việt Nam tại đây.

3. Bạn bè
Việc quyết định đặt chân tới một vùng đất mới, đồng nghĩa với việc bạn chấp nhận sẽ tạo dựng nên nhiều mối quan hệ hoàn toàn mới mẻ. Nếu bạn có người thân, thậm chí là một “cạ cứng” sẽ ở cùng mình từ những ngày đầu đặt chân tới UK, chúc mừng, bạn đã có được một điểm tựa vững chắc, ít nhất là trong khoảng thời gian đầu mới sang còn lạ nước lạ cái. Còn nếu bạn chưa có, không sao cả, việc làm quen kết bạn và mở rộng mối quan hệ vốn dĩ là một việc vốn “dễ như ăn kẹo” mà, nhưng hãy cẩn trọng.

Đối với những người bạn ngoại quốc, dĩ nhiên rào cản khác biệt văn hoá luôn là một chướng ngại của mỗi sinh viên châu Á. Với các khoá học sau đại học, việc này có chút “dễ thở” hơn khi mà đa phần sinh viên đều tới từ nhiều quốc gia khác nhau. Sự đồng cảm mang họ tới gần nhau hơn, theo một cách cũng thoải mái hơn. Còn với các khoá học cử nhân, việc sinh hoạt trong một tập thể mà tới 9 phần là dân bản xứ thì lại là một câu chuyện hoàn toàn đối lập. Nó cũng tương tự với việc khi trong lớp bạn có một anh chàng châu Phi xuất hiện, liệu bao nhiêu bạn sẽ nhiệt tình làm quen, trò chuyện hoặc thậm chí là kết thân với anh ta?!? Việc kết bạn và chơi cùng với các thanh niên bản xứ cũng đồng nghĩa với việc nhiều khi bạn phải chấp nhận những thứ mà có thể bạn cho là “khó hiểu”. Có thể là những buổi chơi bời xuyên đêm thay vì ngồi nhà ôm lấy quyển sách, cũng có khi là những mối quan hệ mở thái quá mà đối với văn hoá Á Đông vẫn còn là những vấn đề nhạy cảm. Lẽ dĩ nhiên, ở đâu cũng sẽ có người này và người kia, ở UK cũng vậy. Hãy cứ nhiệt tình và chân thành với các mối quan hệ mới, nhưng cũng cần thận trọng và tinh tế với chúng.

Còn đối với những người bạn Việt Nam, họ sẽ là những người hỗ trợ, chia sẻ và đồng hành với bạn trong vô vàn những sự kiện ở mảnh đất xa xôi này đó. Hội sinh viên Việt Nam (Vietsoc) tại từng khu vực trong UK luôn hoạt động rất mạnh và quy củ, có thể coi như là một gia đình, một điểm tựa về mặt tinh thần cho các bạn sinh viên trong thời gian xa nhà. Lẽ dĩ nhiên, điều gì cũng sẽ có hai mặt đối lập của nó. Việc sinh hoạt theo một nhóm chỉ có người Việt Nam với nhau, bên cạnh những lợi ích to lớn như mang lại sự đồng cảm về văn hoá, ngôn ngữ hay sự trợ giúp đắc lực ngay cả ở trong lẫn ngoài nước, nó cũng mang tới một vài phiền toái cho cuộc sống của bạn. Điều đầu tiên và có lẽ cũng là dễ nhận biết nhất, đó là việc bạn không có cơ hội trau dồi vốn tiếng Anh của mình với những người bạn bản xứ, ngay cả khi bạn cố gắng sử dụng tiếng Anh trong đời sống hàng ngày. Rõ ràng ai trong số chúng ta trước khi lên đường cũng đều mong muốn một vốn tiếng Anh lưu loát khi trở về, bởi vậy, việc sống chung với các bạn sinh viên Việt Nam khác, tuy có mang lại cảm giác an tâm hơn nhưng cũng là một điểm trừ không nhỏ trong việc trau dồi vốn tiếng Anh của bản thân mỗi thành viên. Thêm vào đó, việc trải nghiệm văn hoá của các quốc gia khác nhau cũng sẽ bị hạn chế ít nhiều trong một xã hội chỉ toàn người Việt. Chưa nói tới văn hoá bản xứ, việc ở cùng cũng như sinh hoạt cùng với những người bạn từ nhiều quốc gia khác nhau mang tới cho bạn một cái nhìn mới mẻ, những trải nghiệm thú vị cũng như thêm phần hiểu biết về sự đa dạng trong văn hoá, phong tục tập quán và lối sống của những vùng đất mà bạn chỉ biết tới qua phim ảnh sách báo.

4. Mua sắm
Có lẽ đây là một thử thách “khốn khổ” còn hơn cả học tập, bởi lẽ đó là điều mà mỗi du học sinh phải đối mặt hàng ngày. Thu nhập VND nhưng tiêu tiền bảng luôn là một bài toán đau đầu với mỗi sinh viên Việt Nam, làm sao để có thể tối giản hoá chi tiêu mà vẫn đảm bảo chất lượng cuộc sống?

Nói về sinh hoạt phí hằng ngày (daily expenses), có lẽ đây là vấn đề “cân não” và cũng là sân khấu phô diễn khả năng kiểm soát tài chính của từng sinh viên, khi mà càng cẩn thận, càng nhiều kinh nghiệm thì bạn sẽ càng hài lòng với mức sinh hoạt phí “rẻ như ở nhà” của mình. Những trang web sale đồ đạc thường nhật như groupon, amazon hoặc các siêu thị với mức giá “hạt dẻ” như Asda, Aldi hay Lidl luôn là lựa chọn tối ưu cho sinh viên Việt Nam ở đây. Thậm chí những buổi tối muộn, khi các siêu thị bắt đầu xả các mặt hàng sắp hết hạn với mức giá “rẻ như cho” cũng là thời điểm lí tưởng để mua sắm cho những tín đồ của sự tiết kiệm. Quả thực, việc quản lí chi tiêu ở vương quốc Anh là một bài toán thực sự hóc búa với mỗi sinh viên Việt Nam.

Năm nay là năm cuối tôi sẽ kết thúc chương trình đại học của mình. Tình yêu và sự hứng khởi mỗi ngày tôi đã dành trọn cho UK. Tôi biết nó là một phần máu thịt cuộc sống sinh viên của mình. Tôi biết câu thơ này mô tả thật đúng tâm trạng của tôi: 
“khi ta ở chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”

Hoàng Anh Tuấn – BA (Hons) Accounting and Finance
Trường Đh Bournemouth (UK)

LIÊN HỆ

Hãy liên lạc ngay với chúng tôi để đội ngũ tư vấn du học giàu kinh nghiệm từ 8 năm đến 18 năm công tác trong lĩnh vực tư vấn sẽ sàng tư vấn miễn phí từ chọn khoá học, trường học, xin thư mời, làm hồ sơ visa, sắp xếp chỗ ở, đưa đón và là cầu nối giữa trường và gia đình suốt quá trình du học.

Tầng 15, tòa nhà TNR, 115 Phố Trần Hưng Đạo, Q. Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội

Hotline: (+84) 904408453 - Tel: 024 35537555 - 024 36330845

loc.nguyen@jackstudy.vn www.jackstudy.vn